بیمه - نامه
سعید نادری کارشناس و مشاور بیمه
در بيمههاي اموال و مسئوليت، بيمهگزار مشخص بوده و در بيمههاي اشخاص (بيمه عمر، حوادث و درمان)، بيمهگزار وبيمه شده ميتواند يکي بوده يا متفاوت باشد و در بيمههاي دريايي ميتوان نام بيمهگزار برده نشود.
از منظر علم حقوق، هرشخصي نميتواند به معاملات بيمه اي اقدام کند و ضمن داشتن اهليت قانوني، اين شخص بايد مالک مالي باشد اعم از عين يا منفعت و يا حق استفاده از مالي را داشته باشد و در اثر ورود خسارت و زيان دچار ضرر مالي شود. به عبارتي ديگر، بيمهگزار بايد به بقاي آنچه که بيمه ميکند نفع بيمهاي داشته باشد. تاثير اين اصل از اصول بيمه در قراردادهاي بيمهاي، علاقهمندي و رغبت بيمهگزار به عدم تحقق خطر ومواظبت از مورد بيمه است.
در قانون بيمه، اين موضوع به اين شکل آمده است که بيمهگزار بايد اصيل باشد يا به يکي از عناوين قانوني، نمايندگي صاحب مال يا شخص ذينفع را داشته يا مسووليت حفظ آن را از طرف صاحب مال داشته باشد. اصطلاح بيمهگزار در قانون 36 ماده اي بيمه، مصوب 1316 مجلس، به تعداد 21بار بهطور مکرر آورده شده و حاکي از اهميت اين شخص در قراردادهاي بيمه ميباشد.
بنابراين در نگارش قراردادها، فرمها و نامهها و ساير اسناد چاپي لازم است به درستي نوشته شود لفظ گزاردن به معني بجا آوردن، عمل کردن و شرح دادن است از قبيل سپاسگزار، کارگزار، خدمتگزار و... اما لفظ گذاشتن به معني قراردادن چيزي درجايي است. در دوران پهلوي و ساساني هم، براي اين دو کلمه، دو معني جداگانه وجود داشته و بيمهگزار شخصي است که عملي را انجام ميدهد که آن عقد قرارداد بيمه با بيمهگر است. بنابراين، در نگارش، اين اصطلاح بايستي با حرف «ز» نوشته شود و بيمهگزار بيمه را در جايي نميگذارد که با حرف «ذ» نوشته شود.
بايستي دانست که وظيفه بيمهگزار تنها امضاي قرارداد بيمه و پرداخت حق بيمه نيست، بلکه وظايف و تعهدات بيمهگزار تا پايان قرارداد بيمهاي همواره وجود داشته و دارد:
الف – اعلام دقيق کيفيت خطر مورد بيمه به بيمهگر و تکميل دقيق فرم پيشنهاد و بهويژه اعلام درست و واقعي سرمايه بيمه.
ب - پرداخت به موقع حق بيمه در موعدهاي مقرر.
ج - اعلام تشديد خطر به بيمهگر در مواقعي که احتمال وقوع خطر افزايش مي يابد.
د – حفاظت از مورد بيمه در حدي که هرکس به طور متعارف از اموال خود بدون توجه به داشتن بيمه به عمل ميآورد.
هـ – جلوگيري از توسعه خسارت در صورت وقوع خطرات مورد بيمه براي کاهش زيانهاي وارده.
و – عدم مصالحه با مقصر يا مقصرين حادثه بدون اجازه و موافقت قبلي بيمهگر.
ز- اعلام وقوع خطراتي که منجر به خسارت شده به شرکت بيمه حداکثر ظرف مدت پنج روز از تاريخ اطلاع.
از اين رو، نقش بيمهگزار در مدت قرارداد بيمهاي نقشي بي بديل و مستمر بوده و حد اعلاي حسن نيت وي چه در زمان ارائه پيشنهاد بيمه و چه در طول مدت قراردادهاي بيمهاي مهم و لازم است.
نوشته: آقای مصطفي کاظمي
